ÇOK ÖNEMLİ! Bu bölümümüz ihtiyacınıza uygun malzeme seçiminde yönlendirici olacaktır.

Teknik plastiklerin rastgele her yerden alınmaması gerektiğini, üreticinin teknolojisinin malzeme özellikleri üzerinde büyük etkisi olduğunu sizlere hatırlatmak için bu bölümü ekledik.

Plastikler viskoelastik malzemelerdir; yük altında ve çevre şartlarında özellikleri çok değişir. Metallerde olduğu gibi sadece özellik tablolarına bakarak ürün dizayn etmenin imkanı yoktur. İç gerilmeler, üretim metotları ve teknolojisi, parametreler, monomer ve hammadde seçimi, temizlik gibi birçok faktör, plastiklerin kullanım yerlerinde performanslarını etkiler.

Üreticiler, sahip oldukları teknolojilerle, teknik plastiklerin kristal yapılarını, molekül ağırlıklarını, iç boşluklar ve gerilmelerini büyük ölçüde değiştirebilir. Örnek olarak EFALON^®'u (Polikim'in geliştirilmiş PTFE ürününü) ele alalım: bu ürünün bazı özellikleri molekül yapısından dolayı üretim metotları ile değiştirilebilir. Bu özellikler aşağıdaki gibidir:

• Pratikte kullanılan her türlü kimyasal maddeye dayanma
• Yüzeyine hiçbir şey yapışmama
• Yanmama
• Çok iyi elektrik izolasyon
• Çok düşük sıcaklıklarda kullanma
• Çok yüksek sıcaklıklarda kullanma
• Düşük sürtünme katsayısı

Bu özellikler geniş aralık içinde sabit kalır. Fakat bu özellikler bile belli bir aralığın altında veya üstünde üretim parametreleri uygulandığı takdirde bir miktar değişikliğe uğrar.

Üretim kademelerindeki parametreler, PTFE'nin on beşe yakın mekanik özellik ile birçok elektriksel ve kimyasal özelliğini kontrol eder. Polikim üretim esnasında uyguladığı parametrik değişikliklerle parçanın, yorulma ömrü, sertliği, aşınma dayanımı, darbe dayanımı, geçirgenliği, elastikiyeti gibi bir çok özelliğini kullanım yerinin gereklerine göre değiştirir ve ayarlar.

EFALON^®'un kalitesine ve özelliklerine tesir eden beş önemli faktör vardır ki bunların hepsi üretime ve üreticinin teknolojisine bağlıdır:

Mikroskopik çatlaklar ve safsızlıklar
İç hava kabarcıkları, yırtıklar, kir ve yabancı maddeler, çatlaklar ve zayıf kaynama noktaları

Mikropor yapısındaki boşluklar
İç boşlukların adet ve büyüklükleri, parçaların tam basınç yememesi ve kaynamaması

Kristal yapısı
Kristal ve amorf yapıların durumu ve toplam içindeki yüzdeleri

Molekül ağırlığı
Polimer zincirinin ortalama boyu alınarak hesaplanır. Bunun dağılımının homojen olması da önemlidir (kısa ve uzun zincirler)

Yönlenme derecesi
Polimer zincirinin bir doğrultuda sıralanma ölçüsü

İdeal olarak bir kalite kontrol sisteminin bu ana faktörleri ölçmesi gerekirse de, pratikte bunları basit şekilde ölçecek direkt ölçüm metotları yoktur. Bunların ölçülmesi için hassas endirekt testler uygulanır. Bu testlerin başlıcaları çekme dayanımı, kopma uzaması, özgül ağırlık ve dielektrik dayanımın ölçülmesidir. Bu dört özelliğin ölçülmesi ile yukarıda saydığımız beş faktörün parça üzerindeki etkileri bir dereceye kadar saptanabilir.

ÜRETİMDE DEĞİSTİRİLEBİLEN FAKTÖRLERİN ÖZELLİKLERE ETKİSİ